Machineverordening 2027 en humanoïde robots.
Op 20 januari 2027 vervangt de EU Machineverordening 2023/1230 de oude Machinerichtlijn. Wat dat betekent voor humanoïde robots - en de checklist voor werkgevers.
TL;DR
- De EU Machineverordening (EU) 2023/1230 wordt vanaf 20 januari 2027 verplicht en vervangt de Machinerichtlijn 2006/42/EG.
- Nieuw voor robots: expliciete eisen aan cybersecurity, AI-veiligheid, software-updates over de hele levensduur en bescherming tegen corrupte data.
- Conformiteit wordt per deployment beoordeeld, niet alleen per model - context (taak, werkzone, samenwerking met mensen) telt mee.
- BotLease faciliteert de conformity assessment per locatie en legt de verantwoordelijkheidsverdeling tussen provider en deployer contractueel vast - geen aparte juridische kosten voor jou.
1. Wat is de Machineverordening 2023/1230?
De Machineverordening (EU) 2023/1230 is de nieuwe Europese wet voor de veiligheid van machines, die vanaf 20 januari 2027 de oude Machinerichtlijn 2006/42/EG vervangt. (officiële tekst — EUR-Lex) Omdat het een verordening is (en geen richtlijn), geldt ze direct in alle EU-lidstaten, zonder omzetting in nationale wet. Humanoïde robots vallen er als "machine" volledig onder.
De kern: een machine mag pas op de markt of in gebruik als ze voldoet aan de essentiële gezondheids- en veiligheidseisen, met CE-markering en technische documentatie. Nieuw is dat de verordening expliciet rekening houdt met digitale risico's en zelflerende systemen.
2. Wanneer geldt ze - de datums
20 januari 2027: de Machineverordening wordt volledig van toepassing; vanaf dan moeten nieuw in gebruik genomen machines eraan voldoen. De Machinerichtlijn 2006/42/EG geldt tot die datum. Voor humanoïde robots die je nú in gebruik neemt, is het dus zaak vooruit te kijken: een robot die je in 2026 inzet, draait in 2027 door onder het nieuwe regime.
3. Wat is nieuw voor humanoïde robots?
- Cybersecurity: bescherming tegen kwaadwillige manipulatie van besturing en data wordt een veiligheidseis.
- AI & zelflerend gedrag: machines met zelfstandig of lerend gedrag moeten veilig blijven, ook als het gedrag verandert.
- Software-updates: de fabrikant/provider moet veiligheid borgen over de hele levensduur, inclusief updates - precies relevant bij OTA-updates van humanoids.
- Corrupte data: de machine moet veilig blijven bij verstoorde sensor- of inputdata.
- Deployment-context: de risicobeoordeling kijkt naar hoe en waar de robot werkt, niet alleen naar het model.
4. Verschil met de EU AI-Act
Twee wetten, één werkvloer. De Machineverordening gaat over fysieke en digitale veiligheid van de machine; de AI-Act (EU 2024/1689) over de AI-systemen erin (risicoclassificatie, transparantie, monitoring). Een humanoïde robot moet aan beide voldoen. De volledige uitleg van die samenhang staat in onze AI-Act & Machineverordening gids.
5. Checklist voor werkgevers
- Inventariseer welke robots/machines je na 20 jan 2027 in gebruik hebt of neemt.
- Controleer of de fabrikant CE-markering en technische documentatie onder 2023/1230 levert.
- Voer een risicobeoordeling per werkplek/taak uit (werkzones, mens-robot-samenwerking).
- Borg cybersecurity en een veilig software-updateproces.
- Leg post-market monitoring en incidentregistratie vast.
- Train operators en documenteer instructies.
6. Hoe BotLease dit afdekt
Bij een lease via BotLease ben jij de deployer en wij (samen met de fabrikant) de provider. Wij verzorgen de CE-conformiteit, technische documentatie, cybersecurity en het updateproces, en voeren de conformity assessment per locatie uit - opgenomen in het leasecontract, zonder aparte juridische kosten. EU-gebouwde modellen (NEURA, , Pollen) hebben de documentatie het verst klaar. Plan een gratis intake voor een compliance-check van jouw beoogde inzet.
Vraag & antwoord.
Wanneer gaat de EU Machineverordening 2023/1230 in?
De Machineverordening (EU) 2023/1230 wordt vanaf 20 januari 2027 volledig van toepassing en vervangt dan de Machinerichtlijn 2006/42/EG. Tot die datum geldt de oude richtlijn.
Wat verandert de Machineverordening voor humanoïde robots?
Nieuw zijn expliciete eisen aan cybersecurity, AI- en zelflerend gedrag, veilige software-updates over de hele levensduur en bescherming tegen corrupte data. Conformiteit wordt bovendien per deployment beoordeeld, niet alleen per model.
Heeft een humanoïde robot een CE-markering nodig?
Ja. Onder de Machineverordening moet een humanoïde robot CE-gemarkeerd zijn met bijbehorende technische documentatie voordat hij op de markt of in gebruik wordt genomen. BotLease verzorgt dit als provider.
Wat is het verschil tussen de Machineverordening en de AI-Act?
De Machineverordening gaat over de fysieke en digitale veiligheid van de machine zelf; de AI-Act over de AI-systemen erin (risicoclassificatie, transparantie, monitoring). Een humanoïde robot moet aan beide voldoen.
Wie is verantwoordelijk voor de compliance bij een leasecontract?
Bij een lease via BotLease zijn wij samen met de fabrikant de provider en dragen de CE-conformiteit, documentatie en cybersecurity. Jij bent de deployer; wij dekken de conformity assessment per locatie af in het contract.
Gerelateerd
EU AI-Act gids · Veelgestelde vragen · Robot-as-a-Service · Voor het MKB
Klaar voor de Machineverordening 2027?
Plan een gratis intake voor een compliance-check van jouw beoogde robotinzet.
Plan een demo →