Begrippenlijst
Humanoïde robot begrippen - 40+ termen uitgelegd.
De woordenlijst die je nodig hebt om gesprekken over humanoid-leasing te kunnen volgen. Kort, helder, met Nederlandse context.
A
- AGV
- Automated Guided Vehicle. Wheeled robot die volgens een vaste route rijdt, meestal magneetstrips of QR-codes in de vloer volgt. Geen vervanger van humanoid - andere taak. AGVs zijn voor materiaaltransport over vaste paden, humanoids voor flexibel werk.
- AI Act
- EU Verordening 2024/1689. Reguleert AI-systemen op basis van risiconiveau. Humanoid robots in werkomgevingen vallen meestal onder high-risk. Volledig van toepassing vanaf 2 augustus 2026. Zie de complete AI-Act gids.
- AMR
- Autonomous Mobile Robot. Wheeled robot die zelfstandig navigeert (via SLAM), in tegenstelling tot AGV. Veelgebruikt in magazijnen voor tote-transport. Goedkoper dan humanoid maar minder flexibel.
- Articulated robot
- Robotarm met meerdere gewrichten ("joints"). Klassieke industriële robots zoals ABB IRB, KUKA. Geen humanoid maar wel onderdeel van veel humanoid-armen.
B
- Battery swap
- Hot-swapping van batterij zonder stilstand. Belangrijk voor 24/7 operatie. UBTECH Walker S2 en Apptronik Apollo ondersteunen dit; Unitree-modellen meestal niet.
- Bipedal
- Tweebenig. Echte humanoids zijn bipedal (G1, H1-2, Apollo, Walker S2). Wheeled humanoids (Reachy 2) hebben benen-loos onderlichaam.
C
- CE-markering
- EU-conformiteitsmarkering voor producten. Verplicht voor robots in EU. Vanaf 2027 vereist conformiteit met de nieuwe Machineverordening 2023/1230.
- Cobot
- Collaborative robot - robot ontworpen om naast mensen te werken zonder veiligheidshek. Vereist kracht-feedback. NEURA 4NE-1 is een humanoid cobot. Universal Robots UR-serie is een arm-cobot.
- Conformity assessment
- Procedure waarbij een onafhankelijke partij toetst of een product voldoet aan EU-regelgeving (AI-Act, Machineverordening). Vereist vóór deployment van high-risk humanoids.
- Cycle time
- Tijd die een robot nodig heeft voor één taakcyclus. Voor humanoids veel minder voorspelbaar dan voor armrobots - afhankelijk van object-herkenning, planning, motoriek.
D
- Deployer
- Onder AI-Act: organisatie die een AI-systeem gebruikt voor professionele doeleinden. Bij humanoid-lease ben jij (de gebruiker) de deployer, BotLease + fabrikant zijn provider.
- DoF
- Degrees of Freedom - aantal onafhankelijke bewegingsassen. Een mens heeft ~244 DoF. Unitree G1 heeft 23-43 DoF. Apollo heeft 38. Hogere DoF = meer veelzijdigheid maar ook meer complexiteit.
E
- Embodied AI
- AI die belichaamd is in een fysiek lichaam (robot) en leert door interactie met de echte wereld. Tegenovergesteld van pure software-AI zoals LLMs.
- End-effector
- Het "hand" of "gereedschap" aan het einde van een robotarm. Humanoid-handen zijn typisch 4-5 vingerig, soms simpele grippers.
- EU AI Office
- Nieuwe EU-instantie in Brussel die de AI-Act handhaaft. Operationeel sinds februari 2025. Ontvangt meldingen van incidenten en uitvaardigt boetes.
F
- Fleet learning
- Robots delen wat ze leren onderling. NEURA's "Neuraverse" en Hugging Face's "LeRobot" zijn voorbeelden. Maakt humanoids elke maand slimmer zonder lokale her-training.
- Force control
- Methode waarbij de robot kracht voelt en daarop reageert (vs. positiecontrole, waarbij hij blind een traject volgt). Vereist voor cobot-gedrag. Apptronik Apollo is bekend om zijn force-control.
G
- Gait
- Loopbeweging van een bipedal robot. "Natural gait" is een term die EngineAI populair heeft gemaakt - soepele, menselijke beweging via neural networks i.p.v. klassieke planning.
- GDPR / AVG
- Algemene Verordening Gegevensbescherming. Reguleert dataverwerking inclusief camera- en sensordata van robots. Vereist verwerkersovereenkomst (DPA) per klant.
- Gripper
- Het mechanisme dat een object vasthoudt. Humanoid-grippers zijn typisch parallelle vingers (2-finger) of antropomorfe handen (5-finger).
H
- High-risk AI
- AI-Act classificatie voor systemen die fundamentele rechten of veiligheid kunnen beïnvloeden. Vrijwel alle humanoid-deployments in werkomgevingen vallen hieronder. Vereist conformity assessment + ongoing compliance.
- Humanoid Robot
- Robot met een mensachtige vorm: twee armen, hoofd, en typisch twee benen of een mobiele basis. Bedoeld om in menselijke werkomgevingen te functioneren zonder dat de omgeving aangepast hoeft.
I
- Imitation learning
- AI-techniek waarbij robots taken leren door menselijke demonstraties (vaak via VR-bediening) na te bootsen. Pollen Reachy 2 is hier sterk in.
J
- Joint torque
- Draaikracht in een robotgewricht, gemeten in Newtonmeter (N·m). Hogere torque = sterkere robot. Unitree H2 heeft 360 N·m per gewricht - fors voor zijn formaat.
K
- Kitting
- Het verzamelen van componenten voor latere assemblage. Veel humanoid-pilots in productie focussen hierop omdat het taakgericht is maar geen vaste jig vereist.
L
- LIDAR
- Light Detection And Ranging. Laser-scanner voor afstandsmeting. EngineAI SE01 heeft 360° LIDAR ("Engine Sense"). Veel humanoids gebruiken alternatief cameras + depth sensors.
M
- Machineverordening
- EU Verordening 2023/1230. Vervangt de oude Machinerichtlijn 2006/42/EG vanaf 20 januari 2027. Nieuwe eisen voor cybersecurity en AI-software-veiligheid.
- MES
- Manufacturing Execution System. Software die productieprocessen orkestreert. Humanoids in productie moeten hier mee koppelen - meestal via OPC-UA.
O
- ONNX
- Open Neural Network Exchange. Standaard formaat voor AI-modellen. Veel humanoid-fabrikanten gebruiken ONNX voor model-deployment op de robot.
- OPC-UA
- Open Platform Communications Unified Architecture. Industriële communicatiestandaard. Humanoids in productie koppelen meestal via OPC-UA aan MES/SCADA.
- Operational lease
- Lease-vorm waarbij eigendom bij de lessor (BotLease) blijft. Onderscheid van financial lease, waar het economische risico bij de huurder ligt. Voor humanoids vrijwel altijd operational.
P
- Pick and place
- Robottaak: object oppakken en ergens anders neerzetten. Klassiek voor armrobots, lastiger voor humanoids vanwege vrijheid in bewegingstrajecten.
- Provider (AI-Act)
- Onder AI-Act: organisatie die een AI-systeem ontwikkelt of in EU op de markt brengt. Fabrikant + BotLease zijn beide provider voor lease-modellen.
R
- RaaS
- Robots as a Service. Lease-vorm waarbij je per uur of per taak betaalt i.p.v. vast per maand. Agility verkoopt Digit alleen als RaaS in de VS. BotLease biedt vooral klassieke maandlease.
- ROS / ROS 2
- Robot Operating System. Open-source softwareraamwerk voor robots. Onderzoeksplatforms zoals Pollen Reachy 2 zijn ROS-native - voordeel voor universiteiten/labs die ROS-stack al hebben.
S
- Sim-to-real
- AI-training in simulatie, daarna deployment op echte robot. Veel humanoid-fabrikanten gebruiken NVIDIA Isaac voor sim-to-real training.
- SLAM
- Simultaneous Localization And Mapping. Techniek waarmee robots autonoom in een ruimte navigeren zonder vooraf gemaakte kaart. Vereist voor humanoid-deployment in onbekende ruimtes.
- Swap-SLA
- Service Level Agreement voor vervanging bij defect. BotLease garandeert vervangende unit binnen 24u op locatie. Als we de SLA missen: dagvergoeding van €100/dag.
T
- Teach-in
- Programmeren van een robot door hem fysiek de beweging voor te doen. Voor humanoids meestal via VR-bediening (Pollen Reachy 2) of via demonstratie via camera (NEURA).
- Tote
- Plastic bak voor magazijn-gebruik. Standaard formaten 40×60 cm of 60×40 cm. Humanoid-pick-place richt zich meestal op tote-handling.
V
- VLA-model
- Vision-Language-Action model. AI dat camerabeelden + taalcommando's combineert tot fysieke acties. State-of-the-art voor humanoid intelligentie - RT-2, OpenVLA, NVIDIA GR00T.
- VR-teleop
- Virtual Reality teleoperation. Mens bestuurt robot via VR-headset, robot leert van die demonstraties. Gebruikt voor imitation learning en remote support.
W
- WMS
- Warehouse Management System. Software die magazijnprocessen orkestreert. Voor 3PL-deployments koppelt de humanoid hieraan - typisch via REST API of OPC-UA.
Een term mist?
Mail ons - wij voegen hem toe en linken hem aan de juiste robotmodellen.
Stuur een mail →